Meerstemmigheid en dissonantie. Een onderzoek naar de gezamenlijke kunstpraktijk als ruimte voor democratie en dissensus

Polyphony and dissonance. An inquiry into collective art practice as a space for democracy and dissensus - LUCA School of Arts Gent

Doorheen vier trajecten verkent dit doctoraat georkestreerde vormen van samenkomst. Het omvat het pkp in Kunst en Zwalm (2021), Plot, een openluchtopera op Tondelier (PILOOT, 2022), Verzamelen Zocalo!, een script voor een democratische bezetting in het verstedelijkte dorp Muizen (2023–2024), en interventies rond schoonmaakwerk en de posities van degenen die het uitvoeren aan LUCA School of Arts in Gent (2021–2025). Het onderzoek organiseert ontmoetingen tussen mensen in uiteenlopende contexten en verkent hoe kunst en sociale gelijkheid elkaar raken binnen gedeelde, vaak tijdelijke ruimtes. Meerstemmigheid en dissonantie functioneren als drijvende krachten achter democratische praktijken. Het sociaal-relationele, met aandacht voor positionaliteit en de eigen positie daarin, is niet enkel onderzoeksveld maar ook beeldend en vormgevend principe waarin esthetisch vermogen en artistieke waardekaders zich ontwikkelen.

OCMW-CPAS reizend micro-archief (werktitel)

OCMW-CPAS reizend micro-archief is een meerjarig artistiek traject dat historische archieven activeert als levende ontmoetingsplaatsen. Vanuit de collectie van het OCMW-CPAS Museum Brussel brengen we archiefmateriaal in relatie met hedendaagse ervaringen en perspectieven. We zetten het mobiele micro-archief, ontwikkeld tijdens een voorafgaand onderzoek, in als beginpunt van een presentatiereeks. Deze rondreis brengt het micro-archief eerst naar OCMW-medewerkers, in de vorm van één-op-één presentaties, en vervolgens naar een breder publiek, in de vorm van participatieve presentaties op verschillende plekken in Brussel. Kunst wordt hierbij ingezet als een ruimte waarin kennis en ervaringen rond zorg gedeeld, uitgewisseld en in circulatie gebracht kunnen worden.

Een lopend artistiek onderzoek samen met Elien Ronse in samenwerking met BNA-BBOT en het OCMW-CPAS Museum Brussel gestart in 2025

Verzamelen Zocalo!

 

Long-term trajectory with actions, events, happenings,... in the village Muizen, 2022-2024

Stijn Van Dorpe and Elien Ronse.

More information: Para-instituut voor KUNST en precariteit  

Within a research by Vlaamse Bouwmeester, coordinated by TAAK, with Stad Mechelen en Kunstencel Vlaamse Gemeenschap.

photos Tomas Uyttendaele

PLOT een openluchtopera op Tondelier

 

(an initiative of piloot vzw)

trailer: http://piloot.co/ (copy in browser!)

photo Michael De Lausnay

School of Equals

2020-ongoing

School of Equals is a trajectory initiated by Sarah Késenne and Stijn Van Dorpe at LUCA School of Arts, taking equality within art education as a starting point for research and artistic interventions. It began with a reader and a seminar at LUCA, and led to a long-term collaboration with the school’s cleaning staff under the title Schoolmaken schoonmaken.

School of Equals

The reader -available (2021)

https://www.rile.space/books/school-of-equals

The seminar (2021–2026)

In collaboration with, among others, Sepake Angiama, Byron Kalomamas, Mahmoud Tarek, Lou Cocky Valentino, Elien Ronse, Guy Woueté and damdam.

Schoolmaken schoonmaken (ongoing)

Sarah Késenne and Stijn Van Dorpe, both teachers at LUCA School of Arts, initiated a small-scale trajectory with the campus cleaning staff. By joining several early-morning shifts, they gained insight into the realities of outsourced cleaning work, from fragmented communication and heavy workloads to the pressure of inspections and chronic understaffing.

They approached cleaning not as peripheral labour, but as essential to the functioning of the school and to artistic practice itself. This led them to write about working conditions, raise concerns with management, organise a screening of Le Balai Libéré for students, and bring cleaners, students, staff and teachers together for collective breakfasts. They also developed together with Hana Miletic an exhibition centred on cleaning and care.

Also two assemblies took place, bringing together cleaners, students, teachers, staff, management, SAAMO and trade union members to collectively address the issues raised. Throughout the process, they focused on creating spaces for dialogue shaped by the workers’ needs, while acknowledging time constraints, language barriers and differing contexts.

https://www.collateral-journal.com/index.php?cluster=42

Founding pKp (2021 - ongoing)

follow pKp : https://parainstituutvoorkunstenprecariteit.blogspot.com/

 

foto Tomas Uyttendaele (c) pkp, Stijn Van Dorpe en Elien Ronse 

Zwart vierkant, scène 1 de kade

Performance: Zwart vierkant, scène 1 de kade

by Stijn Van Dorpe, with Avsin Azak and Bas Schevers Introduced by Bert Pype

The performance Zwart vierkant, scène 1 de kade (black square, scene 1 de kade) is based on a workshop for blind and partially sighted youngsters from the school Spermalie Bruges in which they painted a black square, among other things. The workshop was also set up as a film recording in which the youngsters were made very aware of the presence of the cameras. However, the presentation in Kunsthal Gent does not include a film montage. Together with Avsin Azak - a girl with a beautiful voice and vocal ambitions who took part in the workshop - and instrumentally accompanied by visual artist Bas Schevers, Stijn Van Dorpe presents a musical translation of a conversation that took place during the workshop. The workshop and the performance were initially made for the exhibition 'objet trouvé' (curated by Bert Pype, 7-3 to 29-3 2020, Bruges) but the public presentation that would take place during the finissage was cancelled due to corona.

The performance is a first stop in a work in which Stijn Van Dorpe brings the black square of Kasimir Malevich into environments that deal with explicit forms of vulnerability. His interest in the black square involves the discrepancy between Malevich's highly democratic aspirations with his work, namely the ambition to be meaningful to everyone, and the infinite vulnerability of the painting. A vulnerability that consists in the fact that the work has never been or will never be seen by the masses as special. By bringing this together, Stijn Van Dorpe wants to explore precarity as a place from which new political aesthetic forms can emerge, where established power relations are broken down and other relational relationships are at play.

With thanks to De Kade, Spermalie Brugge

https://kunsthal.gent/en/events/de-transformatie-van-de-kunstruimte-als-politiek

Tondelier Slam

 

piloot.co (with Kelly Schacht)

-----> (note on Tondelier slam, 16-09-2020)

"The Quilt". A Sewers Factory (Ghent)

photo Tomas Uyttendaele

A Quilt, a sewers factory, Gent (2019) betreft de productie van monumentaal genaaid textielwerk dat gebaseerd is op een door de kunstenaar georganiseerde bijeenkomst van lokaal progressieve groeperingen die iets willen veranderen om een betere wereld te creëren. Tijdens die bijéénkomsten vond een collectief gesprek plaats dat prangende maatschappelijke vraagstukken betreffende onze hedendaagse democratische ruimte bespreekbaar maakte. Deze gesprekken zijn te horen en zien op de bijhorende video. De quilt bestaat enerzijds uit de genaaide logo’s van deze groeperingen en anderzijds uit een genaaid schema op witte vlakken stof van het respectievelijk gevoerde gesprek. De installatie is een collectief werk, niet alleen omdat het enkel tot stand konden komen via medewerking van deze groeperingen maar ook omdat het vervaardigd werd in samenwerking met verschillende textielkunstenaars. Zo veranderde deze zomer, tijdens een werkperiode van twee weken, de ruimte van galerie Tatjana Pieters in een naaiatelier/fabriek. 

A Quilt, a sewers factory, Ghent (2019) concerns the production of a monumental sewn textile work based on a meeting of locally progressive groups who want to change something in order to create a better world organised by the artist. During these gatherings a collective discussion took place that made pressing social issues concerning our contemporary democratic space discussable. These conversations can be heard and seen on the accompanying video. The quilt consists, on the one hand, of the sewn logos of these groups and, on the other hand, of a sewn diagram from the conversation held respectively on the white parts of the quilt. The installation is a collective work, not only because it could only be realized through the cooperation of these groups, but also because it was made in collaboration with various textile artists. This summer, during a two-week working period, the space of gallery Tatjana Pieters changed into a sewing workshop/factory. 

film still conversation with organisations

photo Tomas Uyttendaele

Enkele notities over A Quilt, a sewers factory’ Gent (2019)

Some notes about A Quilt, a sewers factory’ Gent (2019)

----->

Curating is Writing the Future. A Portrait

photo Jean-Didier-Gazeau

more info:

https://caveat.be/produsers/stijn-van-dorpe.html

https://www.ete78.com/portfolio-item/stijn-van-dorpe/

Some notes on Curating is writing the future, a portrait’ in preparation of a lecture:

------->

tussen thuis en utopia. werken voor bruthausgallery

VAN DORPE / COTTIN / CADERE           BUILDING AN ART COMMUNITY

In the early seventies André Cadere made sticks from wooden blocks, mathematically ordered by colour, the series always being disrupted with one mistake (exchanging two colours). With these paintings without end the artist would appear at openings of contemporary art exhibitions, as well as in other private or public spaces. In part because Cadere had a relatively large number of exhibitions in Belgium, many of his works ended up in Belgian art collections. More than 30 years after Cadere, Audrey Cottin made remakes of these works owned by Belgian art collectors, this time made from rolled up plastic ribbons of industrial fly curtains. Another ten years later, Stijn Van Dorpe unrolls copies of these imitations and restores them to functional fly curtains that are donated to interested residents of the Watervlietstraat in the Rabotwijk in Ghent.

On Sunday 1 Juli 2018 at 1.45pm there will be a happening* starting from Tatjana Pieters, Nieuwevaart 124/001, 9000 Ghent. The happening will take half an hour and is a collaboration between Audrey Cottin and Stijn Van Dorpe.

* The word happening is freely used after the meaning the Situationists gave to it, as a staged, poetic and order-disruptive action in public space.

1/ The spectators gather at Tatjana Pieters. The work is initiated, the context as described above, given in greater detail. The spectators are divided into 3 groups by drawing of lots and the Cottin sticks are distributed among the spectators. The spectators leave with a guide. Two groups walk/move towards two outlined squares in the Watervlietstraat, one group walks onto the bridge to a point where they have a sight on the happening in the street. 

2/ When the groups are positioned, I walk into the street from the West with a silkscreen depicting a Cadere  stick, enter a house and hang the frame on a nail in the hallway. From the East, a collector walks into the street with an original Cadere stick, he looks for the matching fly curtain upon which this Cadere stick is based and places the stick carefully in front of the house. A second collector walks from the East into the street and does the same. The spectators with a Cottin stick leave their (outlined) squares and look for the fly curtain that matches their stick and place the stick in front of the house.

3/ The other spectators leave their (outline) square and walk freely into the street. The residents have provided appetizers and conversations emerge.

nl.

VAN DORPE / COTTIN / CADERE           BUILDING AN ART COMMUNITY

In de vroege jaren zeventig vervaardigde André Cadere stokken uit mathematisch volgens kleur geordende houten blokjes, waarbij deze reeksen telkens met één fout (een omwisseling van twee kleuren) verstoord werden. Met deze schilderijen zonder einde verscheen hij zowel op openingen van hedendaagse kunsttentoonstellingen als in andere private of openbare ruimtes. Onder andere omdat Cadere relatief veel tentoonstellingen in België had, belandden een groot aantal van zijn werken in Belgische kunstcollecties. Ruim dertig jaar na Cadere maakte Audrey Cottin deze kunstwerken in het bezit van Belgische kunstverzamelaars na, maar dit keer vervaardigd uit opgerolde plastieken linten van industriële vliegengordijnen. Nog eens tien jaar later ontrolt Stijn Van Dorpe Kopieën van deze imitaties en herstelt ze tot functionele vliegengordijnen die geschonken worden aan geïnteresseerde bewoners van de watervlietstraat in de Gentse Rabotwijk.

Op zondag 1 juli 2018 om 13u45 vindt een happening* plaats die van start gaat bij Tatjana Pieters, Nieuwevaart 124/001, 9000 gent. De happening duurt een half uur en is een samenwerking tussen Audrey Cottin en Stijn Van Dorpe.

*Het woord happening wordt vrij gebruikt naar de betekenis die de Situationisten eraan gaven, als een vooraf geënsceneerde, poëtische, orde verstorende actie in de publieke ruimte.

1/ De toeschouwers verzamelen bij Tatjana Pieters. Het werk wordt ingeleid, de context zoals hierboven beschreven wordt uitgebreider meegegeven. De toeschouwers worden door lottrekking in 3 groepen verdeeld alsook worden de Cottin stokken verdeeld onder de toeschouwers. De toeschouwers vertrekken onder begeleiding. Twee groepen naar twee uitgetekende vakken in de Watervlietstraat één groep wandelt op de brug tot een punt vanwaar ze overzicht hebben op het gebeuren in de straat. 

2/ Wanneer de groepen gepositioneerd zijn, wandel ik de straat in vanaf het Westen, met een zeefdruk van een Cadere stok, ga een huis binnen en hang het kader op aan een nageltje in de ingang. Vanaf het Oosten wandelt een verzamelaar de straat in met een originele Cadere stok, hij zoekt de bijpassende deur waarvan het vliegengordijn op zijn Cadere stok geïnspireerd is en plaats de stok zorgvuldig voor het huis. Een tweede verzamelaar wandelt vanaf het Oosten de straat in en doet hetzelfde. De toeschouwers met een Cottin stok verlaten hun kader en gaan op zoek naar het vliegengordijn die bij hun stok past en plaatsen de stok voor het huis.

3/ De andere toeschouwers verlaten hun vak en wandelen vrij in de straat. De bewoners hebben hapjes voorzien er ontstaan gesprekken.

photo Tomas Uyttendaele

more information + essay written for 'tears of the art market'  kunsthal Ghent

----->

short cut Tarwewijk 2018

‘Short Cut Tarwewijk’ 2018 is again directing a line of walkers through the Tarwewijk; passing through private and public spaces. The walkers will for example enter a house via the frontdoor and will arrive in another street via the garden of the back neighbors. The route is prepared in advance and passing through private spaces has been agreed upon with the owners or residents; this means that the ‘walk in a line’ can continue without interruptions. 

This year we'll have a talk/debate before the walk for which we have invited three local socially engaged groups. Just as the walk is making the neighborhood visible in a different way by cutting through it, these associations also intervene within specific social spaces.

1.30pm: Talk at Balkon aan de Maas with vereniging DSB (dialoog en sociale binding), Migrant Development Association and team ANIKA.

2.30pm: Start of the walk at 'Balkon aan de Maas' in the direction of Zuidplein.

3.30pm: coffee and tea

nl.

Op zaterdag 31 maart 2018 om 14u30 leidt ‘Short Cut Tarwewijk’ opnieuw een wandelende lijn mensen door de Tarwewijk waarbij zowel openbaar als privéterrein doorkruist wordt. Zo zullen de wandelaars bijvoorbeeld een voordeur binnengaan, en via de tuin van de achterburen in een andere straat weer naar buitenkomen. Het traject wordt vooraf volledig voorbereid en over iedere doorsteek is onderhandeld met de bewoners of eigenaars zodat de wandeling zonder onderbrekingen kan verlopen.

Voorafgaand aan de wandeling om 13u30 zal een gesprek plaatsvinden waarvoor we enkele lokale, maatschappelijk geëngageerde organisaties hebben uitgenodigd. Net zoals de wandeling door de Tarwebuurt snijdt en zo de wijk op een andere manier zichtbaar maakt, zo ook willen we zichtbaarheid geven aan de specifiek maatschappelijke ruimtes waarbinnen deze verenigingen interveniëren. Met DSB (dialoog en sociale binding) zullen we praten over het monument voor de gastarbeider op het Afrikaanderplein waarvan zij de initiators zijn, met de Migrant Development Association over het verschaffen van informatie als emancipatie-instrument en hoe dit het leven van de in Rotterdam wonende Afrikanen kan verbeteren en met team ANIKA tot slot hebben we het over tactieken om isolement van sommige Poolse nieuwkomers in de stad te voorkomen.

13u30: Gesprek aan Balkon aan de Maas met vereniging DSB (dialoog en sociale binding) https://toplocalplaces.com/netherlands/rotterdam/community-organization/dsb-vereniging/261409130540013, Migrant Development Association http://mda-rotterdam.blogspot.nl/p/about-us.html en team ANIKA https://www.facebook.com/anikateam/.

14u30: De wandeling vertrekt van het Balkon aan de Maas richting Zuidplein.

15u30: koffie en thee met hapjes.

photo, Despina Papachristoudi

met steun van 'de Gemeente Rotterdam', CBK/SIR, woonstad, NAC/MYA fonds, 'bewonersinitiatief gebiedscommisie Rotterdam', Vlaamse Gemeenschap en Erik Dullaert.

Een productie van Stedelinks010 en Vlaamse Gemeenschap.

---->

the contract at ACOD Brussels

the contract: transit mechelen